Page 47 - RASAS 2025
P. 47
10 Ruhuna Arts Student’s Annual Sessions (RASAS) -2025
th
බලංගගාඩ ගකාට්ිඹුල්වල රජමහා විහාරය පිළිබඳ ඓතිහාසික විමර්ශනයක්ෂ
ඵී.ඩබ්.එච්.හී.ෙරත්නපාල
ඉතිහාසයෙහාෙබුරාවිදයාෙඅධයයනාංශය, ලුෆුණෙවිශරවවිදයාෙය
chathurangaheshan10@gmail.com
සංක්ෂිප්තය
ෂෙ ෙංකාෙ වංශකථාෙ ඉතිහාසයෙ දුළෙ එකනුෙ පරිච්ගේදයක්ෂෙ පවාෙ ගවන්ෙ ගනාවූ,ෙ වළගම්බාෙ රාජයෙ සමයෙ ගතක්ෂෙ දිවයිගන්ෙ
ඉතිහාසයකටෙඋලුමකම්ෙකියනෙබෙංගගාඩෙගකාට්ිරුල්වෙෙරජමහාෙවිහාරයෙසබරගයුෙපළාගත්ෙරත්නබුරෙදිසරික්ෂකගේෙ
අටකෙන්ෙ ගකෝරළගේෙ කඳගවල්ෙ පත්දුගව්ෙ පිහිටාෙ ඇතිෙ ඓතිහාසිකෙ විනාකමකින්ෙ ගහබිෙ ගපෞරාණිකෙ ගෙන්ෙ විහාරෙ
සංඛීර්ණයකි.ෙඒ අඳුවෙගකාට්ිරුල්වෙ රජමහාෙවිහාරගේෙඓතිහාසිකත්වයෙහඵුනාෙගැීමෙගමමෙපර්ගේෂණගේෙඅරයුණෙ
ගව්.ෙගමමෙපර්ගේෂණයෙඞුණාත්මකෙපර්ගේෂණෙක්රමගව්දයෙඔසරගසරෙබුසරතකාෙෙසඹීක්ෂෂණයෙහාෙගක්ෂෂරත්රෙගගව්ෂණයෙයනෙ
ක්රමගව්දෙඅවශයෙදත්තෙඑක්ෂරැසෙකරෙගැීමටෙගයාදාෙගන්නාෙෙදි.ෙබුසරතකාෙෙසඹීක්ෂෂණගේෙධීෙප්රාථමිකෙමූොශ්රෙසහාෙද්විථීකෙ
ර
මූොශ්රෙභාවිතෙකරනෙෙදෙඅතරෙගක්ෂෂරත්රෙඅධයයනගේෙධීෙසහභාඝීෙගනාවනෙනිීක්ෂෂණෙඔසරගසරෙසම්යුඛෙසාකච්ඡාෙසිනුෙකරෙඅවශයෙ
දත්තෙෙබාෙගන්නාෙෙදි.ෙගමමෙපර්ගේෂණගේෙදත්තෙවිශරගල්ෂණයෙසඳහාෙගත්මාත්මකෙවිශරගල්ෂණෙක්රමගව්දයෙභාවිතෙකරනෙ
ෙදි.ෙගමමෙවිහාරසරථානයෙආරණයෙභික්ෂූන්ගේෙවාසසරථානයක්ෂෙගමන්ෙමෙසංචාරකෙභික්ෂූන්ගේෙවිගව්කෙගත්ෙසරථානයක්ෂෙ
ගෙසෙපවතිනෙෙදි.ෙවළගම්බාෙරජෙදවසෙුපික්ෂගෙෙතිසරසෙහිමිෙවැඩෙසිිෙආරාමෙසංඛීර්ණයෙවනෙගමමෙවිහාරයෙයුල්ෙකාෙගේෙ
ධීෙ'රණඞුුෙගපාෙ' නමින්ෙහැඳින්ෙවූෙබවෙසදහන්ෙගව්.ෙගමමෙවිහාරසරථානගේෙපවතිනෙසැතගපනෙමුනුෙපිළිමගේෙහිසටෙඉරුල්ෙ
ගකාටයක්ෂෙභාවිතෙකිීමෙනිසාෙ'ගකාට්ගටෙඉරුල්' යනෙනාමයත්ෙසමගෙවිකාශනයෙශීෙ'ගකාට්ිරුල්වෙ' යනෙනාමයෙපටෙබැනුතුෙ
ආකාරයෙජනප්රවාදගේෙපවථී.ෙගමමෙවිහාරසරථානගේෙවර්තමානයෙගතක්ෂෙ26ෙනමකෙසංඝෙනාමාවලියකින්ෙසංගෘහිතෙවන්ගන්ෙ
ය.ෙගකාට්ිරුල්වෙෙරජමහාෙවිහාරයෙයුොසරථානයක්ෂෙවශගයන්ෙවැදගත්ෙවඳුගේ,ෙවිහාරසරථානය යටගත්ෙපාෙනයෙවනෙවිහාරෙ
සංඛයාවක්ෂෙපවතිනෙබැවිනි.ෙගකාට්ිරුල්වෙෙරජෙමහා විහාරගේ පවතිනෙවිහාරෙගෘහය, බිදුසිදුවම්, මූර්තිෙසාධක, ගබෝධිෙ
ර
වෘක්ෂෂ,ෙහිඳිෙපිළිම,ෙසැතගපනෙපිළිම,ෙවිෂරතුෙගද්වෙප්රතිමාවෙහාෙසතූපයෙආධීෙසාධකෙදුළින්ෙඑහිෙඓතිහාසිකෙවිනාකමෙතහෂුලුෙ
ර
කරයි.ෙසබරගයුෙපළාගත්ෙපැරැණිමෙහාෙවිශාෙතෙමෙබිදුසිදුවම්ෙප්රමාණයක්ෂෙදැකියෙහැකිෙසථානයක්ෂෙගෙසෙගමමෙවිහාරගේෙ
සිදුවම්ෙඇදුුෙගෘහගේ, අන්තරාෙගේෙහාෙධාදුෙගර්භගේෙදැකගතෙහැකිය.ෙඋක්ෂතෙකලුතුෙඅඳුවෙගකාට්ිරුල්වෙෙරජමහාෙ
විහාරයෙඓතිහාසිකත්වය,ෙගපෞරාණිකත්වයෙහාෙබුරාවිදයාත්මකෙආදිෙඅංශයන්ගගන්ෙමහත්ෙවැදගත්ෙමධයසරථානයක්ෂෙගෙසෙ
ගපන්වාෙදියෙහැක.ෙ
මූල පද: ගකාට්ිරුල්වෙ,ෙබිදුෙසිදුවම්,ෙමූර්ති,ෙවළගම්බාෙරජෙදවස,ෙසරමාරක
19
